Back

ⓘ វប្បធម៌ទូទៅ. និយមន័យ នៃពាក្យ វប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែរ មីនា 8 Posted by yimsamnang ១.និយមន័យទូទៅនៃអរិយធម៌ អរិយធម៌ គេអាចឲ្យនិយមន័យអរិយធម៌ប្លែកៗ ន័យតាមសព្ទ គឺអរិយធម៌មក ..




                                               

ដំណាក់​កាល​វិវត្តន៍​វ័យ​របស់​មនុស្ស

តាម​សៀវភៅ​វប្បធម៌​ទូទៅ​ភាគ២របស់លោក ឡុង សារិន បាន​បង្ហាញថា ក្នុង​មួយជីវិត​រស់នៅ​របស់​មនុស្ស ត្រូវបាន​បែងចែក​ជា១០វ័យ​គឺ៖ ទី​ប្រាំ​ ចាប់ពី​អាយុ៤១ឆ្នាំ​រហូតដល់​អាយុ៥០ឆ្នាំ​គឺ​ បញ្ញា​ទសកៈ ដែល​មានន័យថា​ជា​វ័យ​ពិចារណា។ មនុស្ស ឋិត​ក្នុង​វ័យ​នេះ​អាច​ពិចារណា​រកហេតុ​ផល​ច្បាស់លាស់​ជាង​វ័យ​ណា​ទាំងអស់ ដោយ​ផ្អែកលើ​បទពិសោធន៍ និង​ការច្នៃប្រឌិត​បន្ថែម។ ទីដប់ ចាប់ពី​អាយុ៩១ឆ្នាំ​រហូតដល់១០០ឆ្នាំ គឺ​វ័យ​ដេក ឬ​ សយន​ទសកៈ ។ ទីមួយ ​ ចាប់ពី​ពេល​កើត​រហូតដល់ អាយុ១០ឆ្នាំ ហៅថា មន្ត​ទសកៈ ដែល​ប្រែ​មក​ថា​ជា​វ័យ​កំពុង​សុខ​ស្រួល។ ទីប្រាំមួយ ​គឺ​ចាប់ពី​អាយុ៥១ឆ្នាំ​ដល់៦០ឆ្នាំ ជា​វ័យ​ ហា​និ​ទសកៈ ប្រែ​មក​ថា​វ័យ​ទន់។ មនុស្ស​ចាប់ផ ...

                                               

ការអប់រំ

ការអប់រំ គឺជារបៀបមួយសំរាប់ផ្តល់​តម្រិះ​វិជ្ជា និង​ប្រពៃណី​សម្រាប់​កុមារ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​មួយ។ ការអប់រំ ជាវិធីចាត់ចែងបណ្តុះបណ្តាលនិងបង្រៀនបណ្តាអ្នករៀន។ អប់រំជាការអនុវត្តនៃគរុកោសល្យ, អង្គមួយនៃការស្រាវជ្រាវទ្រឹស្តីនិងជាក់ស្តែងទាក់ទងនឹងការបង្រៀននិងការរៀន។ វាប្រើប្រាស់លើមុខវិជ្ជាផ្សេងៗ ដូចជាចិត្តវិទ្យា, ទស្សនវិទ្យា, វិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូរ័រ, ភាសាវិទ្យា, ប្រសាទវិទ្យា, សង្គមវិទ្យា និងមនុស្សវិទ្យា ការសិក្សា ​ចាត់ទុកជាផលិតផល​ឬ ដំណើរការ និង​ ចាត់ទុកក្នុងន័យទូលាយ ឬ បច្ចេកន័យ នេះបើយោងទៅតាមទស្សនវិទូសិក្សាសាស្ត្រលោកGeorge F.Kneller ក្នុងន័យទូលាយ ការសិក្សាសំដៅដល់សកម្មភាព ឬ បទពិសោធន៍ណាមួយដែលមានផលស្ថាបនាចិត្ត ...

                                               

កតិកាសញ្ញាអន្ដរជាតិ ស្ដីពីសិទ្ធសេដ្ឋកិច្ច សេដ្ឋកិច្ច និង វប្បធម៌

កតិកាសញ្ញាអន្ដរជាតិ ស្ដីពីសិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និង វប្បធម៌ អនុម័តនិងបើកឲ្យចុះហត្ថលេខា ឲ្យសច្ចាបន័និង ឲ្យចូលជាសមាជិក ដោយសេចក្ដី សម្រេច ចិត្តរបស់ មហាសន្និបាត អង្គការសហប្រជាជាតិ លេខ ២២០០AXXI ចុះថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ១៩៦៦​ចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី៣ ខែមករាឆ្នាំ១៩៧៦ ស្របតាមបទបញ្ញតិ្ដ នៃមាត្រ២៧ បុព្វកថា រដ្ឋភាគីនៃកតិកាសញ្ញានេះ យល់ឃើញថា ស្របតាមគោលការណ៏ដែលបានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិ ការទទួលស្គាល់សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ ជាប់ពីកំណើត និការទទួលស្គាល់សិទ្ធិស្មើគ្នា និងមិនអាចលក់ដូរ ផ្ទេរឬដកហូតបានរបស់សមាជិកទាំងអស់ នៃគ្រួសារមនុស្ស គឺជាគ្រឹះ នៃ សេរីភាព យុត្តិធម៌ និង សន្ដិភាពក្នុងពិភពលោក។ ទទួលស្គាល់ថាសិទ្ធិទាំងនេះកើត ...

                                               

លោក អាដឺម៉ារ ឡឺក្លែរ

លោក អាដឺម៉ារ ឡឺក្លែរ អតីតអធិបតីរង ប្រចាំក្រុងភ្នំពេញ និងខេត្ត សម្បូណ៍ ពីឆ្នាំ ១៨៨៦ ដល់ ១៩១៣ ពោល គឺបានមកដល់ស្រុកខ្មែរក្រោយពីការតាំងអាណា ព្យាបាលបារាំងលើកម្ពុជា នាឆ្នាំ ១៨៦៣ បានបន្សល់ទុកនូវរូបភាពឯកសារមួយចំនួន ស្តីពីទិដ្ឋភាពទូទៅ នៃសង្គមវប្បធម៌ខ្មែរនាចុងស.វទី១៩ ដើមស.វទី២០។ ឯកសារទាំងនោះរួមមាន រូបភាព និង របស់ប្រើ ប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃរបស់ជនជាតិខ្មែរ និងខ្មែរដើមភាគតិច នៅខេត្តក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង និងសំណេរដៃដែលជា ឯកសាររដ្ឋបាលជាភាសាខ្មែរ ព្រមទាំងអត្ថបទស្រាវជ្រាវ ឬក៏ជាការបកប្រែ ដែល ភាគច្រើនមិនទាន់ បោះពុម្ពនៅឡើយ។ ក្រៅពីឯកសារទាំងនោះ យើងក៏ឃើញនៅមានវត្ថុសិល្បៈព្រមទាំងគំនូរលើកំណាត់ក្រដាសមានផាត់ពណ៌ ឬជាខ្មៅស ដែលយើង ន ...

                                               

វត្តរកាកណ្តាល

thumb វិហារឈើបុរាណ វត្តរកាកណ្តាលគឺជាតំបន់ទេសចរណ៍វប្បធម៌មួយដែលភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិមិន អាចរំលងបានឡើយ បើនិយាយពីអាយុកាលរបស់វិហារឈើនេះវិញគឺមានវ័យចំណាស់ប្រមាណជាង២០០ឆ្នាំមកហើយ ដែលត្រូវបានគេកសាងឡើងតាំងពីអំឡុងដើមសតវត្សរ៍ទី១៨មកម្ល៉េះ។បន្ទាប់ពីលោកអ្នកបានមកដល់រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍វប្បធម៌វិហារឈើបុរាណរកាកណ្តាលដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិ រកាកណ្តាលទី១ សង្កាត់រកាកណ្តាល ក្រុងក្រចេះតាមផ្លូវជាតិលេខ៧៦ក្រចេះឆ្លូងមានចម្ងាយជាង២គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តហើយនោះ យើងសង្កេតឃើញនៅខាងលិចផ្លូវ ទល់មុខវត្តរកាកណ្តាលមានសំណង់ព្រះវិហារឈើបុរាណដ៏ចំណាស់មួយដែលមានរំលេចទៅដោយក្បាច់ក្បូរយ៉ាងវិចិត្រ និងគួរ ឲ្យស្ញប់ស្ញែងបំផុត ពីព្រោះវាមានលក្ខ ...

                                               

វិទ្យាស្ថានរៃយំ

វិទ្យា​ស្ថាន​រៃ​យំ ​ គឺ​ជា​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​បង្កើត​ឡើង​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់ និង​ថែ​រក្សា​សិល្ប និង​វប្បធម៌​ដ៍​ផូផង់​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា។ វិទ្យាស្ថាន​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​លោក លី តារាវុទ្ធ និង​ Ingrid Muan នៅ​ខែ​ធ្នូ​ ឆ្នាំ​២០០៨ ក្នុង​គោល​បំណង​ផ្ដល់​ជា​វេទិការ​សម្រាប់​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ អភិរក្ស និង​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​សិល្បៈ និង​វប្បធម៌បុរាណ​ ក៍​ដូច​ជា​សហសម័យ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ តាម​រយៈ​ការ​តាំង​ពិពណ៌ ព្រឹត្តិការណ៍ និង​ការ​បោះ​ពុម្ពផ្សាយ វិទ្យាស្ថាន​រៃ​យំ​មាន​គោល​បំណង​ក្នុង​ការ​ជម្រុញ​ឱ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​គំនិត ខណៈ​ដែល​វិទ្យាស្ថាន​បាន​ផ្ដួច​ផ្ដើម​ឱ្យ​មាន​ការ​សម្ដែង​ចេញ​ប្ ...

                                               

ការបដិវត្តន៍អក្សរសាស្ត្រ

ក្នុងករណីមានការប្រែប្រួលធំដុំបំផុតជាប្រវត្តិសាស្ត្រខាងអង្គការនយោបាយ, អង្គការសេដ្ឋកិច្ចនឹងវប្បធម៌សង្គមកិច្ចម្តងៗ…ការប្រែប្រួលខាងអក្សរសាស្រ្តក៏គេ ឃើញមានលេចឡើងដែរ។ នៅប្រទេសបារាំង ការបដិវត្តន៍អក្សរសាស្ត្រមានកើនឡើងនៅក្នុងសម័យ​វុឌ្ឍនិវត្តន៍ ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៤,១៥ បន្ទាប់មកទៀតដល់ការកែប្រែសាសនាដល់ការចលនាអក្សរសាស្ត្រមហាវិជ្ជា សមោធានជំនាន់ Diderot. នៅប្រទេសចិន ការបដិវត្តន៍អក្សរសាស្ត្រមានលេចឡើងបន្ទាប់ពីការបដិវត្តន៍ នយោបាយឆ្នាំ១៩១២ រំលំពួក ទ្រៀវ ម៉ាន ថាន់។ បន្ទាប់មកមានអស់លោក ទី–នឹង​គួប ម៉ាកញឿក ធ្វើបដិវត្តន៍អក្សរសាស្រ្ត​​​ នឹងពង្រីកពង្រឹងថែមបន្តបន្ទាប់​គ្នា.។ នៅសូវៀត បន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍ខែ១០ កម នៅប្រទេសម៉ា ...

                                               

វត្តសូភាស

រូបភាពតូច វត្តសុភារង្សី ហៅវត្តសូភាស ស្ថិតនៅក្នុងឃុំសូភាស ស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម។នៅទីតាំងវត្តនេះគេរកឃើញសិលាចារឹកមួយផ្ទាំងមានចុះលេខសារពើភ័ណ្ឌ K.115 ចារក្នុងស.វ.ទី៧នៃគ.ស.ជាពីរភាសា គឺភាសាសំស្ក្រឹតនិងភាសាខ្មែរបុរាណសម័យមុនអង្គរ។វត្តសូភាសបានសាងសង់នៅលើទីតាំងប្រាសាទឥដ្ឋសម័យមុនអង្គរចំនួន៤ ដែលនៅទីនោះគេរកឃើញសិលាចារឹកមួយផ្ទាំងមានកម្ពស់១ម៉ែត្រ ទទឹង០,៣៣ម៉ែត្រ កម្រាស់០,១១ម៉ែត្រ។ សិលាចារឹកនេះមានចារឹកសង្ខាង ដែលផ្ទៃមុខទី១មានចារឹកអក្សរ១៨បន្ទាត់ មាន៤បន្ទាត់ជាភាសាសំស្ក្រឹត និង១៤បន្ទាត់ទៀតជាភាសាខ្មែរបុរាណ។ នៅផ្ទៃមុខទី២ មានចំនួនពីរឬបីបន្ទាត់ដែលគេមិនអាចអានបាន។ សិលាចារឹកនេះធ្លាប់បានសិក្សាដោយអ្នកប្រាជ្ញបរទេសដ ...

                                     

ⓘ វប្បធម៌ទូទៅ

និយមន័យ នៃពាក្យ វប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែរ មីនា 8 Posted by yimsamnang ១.និយមន័យទូទៅនៃអរិយធម៌ អរិយធម៌ គេអាចឲ្យនិយមន័យអរិយធម៌ប្លែកៗ ន័យតាមសព្ទ គឺអរិយធម៌មកពីពាក្យ អរិយ+ ធម៌ ដូចនេះ អរិយធម៌ គឺជាធម៌ទាំងឡាយណាដែលជាសភាព និងតំលែនៃការលូតលាស់រីកចំរើន ខ្ពង់ខ្ពស់ ថែ្លថ្នូរក្នុងការរស់នៅរបស់មនុស្សក្នុងសង្គម ដែលប្រកបទៅដោយរបៀបរៀបរយមានគ្រឿងសំភារៈប្រើបា្រស់ គ្រប់គ្រាន់មានជំនឿ ចំណេះ ដឹងគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីសែ្វងរកនូវសេចក្កីសុខ ។ ២ និយមន័យតាមទស្សនៈ អរិយធម៌ គឺសំគាស់ទៅលើការរីកចំរើនលូតលាស់នៃជនជាតិណា មួយដែលផ្ទុយនឹងភាពព្រៃផ្សៃ និងមានស្ថាប័នទ្រទ្រង់ច្បាប់ និងការរស់នៅរបស់មនុស្សប្រកបដោយសុខសន្ដិភាព។ក្នុងន័យទាំងពីរខាងលើ យើងអាចបង្រួមសេចក្កីមកថា អរិយធម៌ គឺសំគាស់នូវការរស់នៅ ការរៀបចំជីវភាពសង្គមមនុស្សឱ្យមានសេចក្កីសុខ សេចក្កីចំរើនលូតលាស់ទាំងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត ដើម្បីសំរេចគោលដៅចុងក្រោយមួយគឺភាពសុខសាន្ដ។ ៣-និយមន័យទូទៅនៃវប្បធម៌ ន័យតាមស័ព្ទ គឺ វប្បធម៌មកពីពាក្យ វប្ប+ធម៌ វប្ប: ការសាបព្រោះ ការបណ្តុះពូជ ការបង្កើត,។ ធម៌: ធម៌ភាព វិធី ជាទ្រីស្ដីឆ្ពោះទៅរកការអនុវត្តយ៉ាងសកម្ម.។ដូចនេះ វប្បធម៌ គឺជាធម៌ទាំងឡាយណាដែលធើ្វអោយមានការលូតលាស់រីកច...

                                     
  • ភ ស ស ស ក ឫតប រ ណ Classical Sanskrit គ ជ ន យ ម standard សម រ ប ប រ ទ ទ ដ ល ប ន ច ក ន ង បញ ជ register ដ ច ដ ល ប ន ច ង បញ ជ ក ន ក ន ង វ យ យ ករណ របស ល ក
  • គ យ ស រម ន ជ ដ ម ភ ន ប ឃ ន ភ ន ប ឃ ន ជ រមណ យដ ឋ ន វប បធម ន ង ធម មជ ត ម ន ទ ត ងស ថ ត ន ភ ម ត ន ត ជ ឃ ត ន ត ជ ស រ ក ក រគរ
  • ដ យផ ដ តល ក រឆ លងក ត ប រវត ត ស ស ត ររបស មន ស ស រ ស ថ នភ ពមន ស សជ ទ ទ ទ ទ ងល ក ឧ. គ រប ទ កន ល ងល ផ នដ ក ន ងបរ បទទស សនវ ជ ជ វ អ ចស ដ ល ចក រវ ឡរ បទ ងម ល
  • កត ក សញ ញ អន ដរជ ត ស ដ ព ស ទ ធ ស ដ ឋក ច ច សង គមក ច ច ន ង វប បធម អន ម តន ងប កឲ យច ហត ថល ខ ឲ យសច ច បន ន ង ឲ យច លជ សម ជ ក ដ យស ចក ដ សម រ ច ច ត តរបស
  • ព រ ថ ស ល កស ន ម វប បធម ទ ងន ម នប ន ស ថ តន ក ន ង ស រទ ប ដ វប បធម ព លគ ន រ យប យ ល ដ ក រ បរ បទ វប បធម ទ ប ជ ព ថ ថ ម រ ល ង ខ ងល ន
  • ទ ន នន យ ទ ទ           ន ដ មគ រ ស ដសតវត សទ ក ន ងព លដ លអ ណ ចក រហ វ ណនក ព ងធ ល ក ច រដ ឋផ ស ងៗ ក ន ងក រ មក ឥណ ឌ ន ស ម នក ររ កចម រ នយ ងខ ល ង អ ណ ចក រដ លធ ជ ងគ គ
  • អ ហ ស បម នទ កដ ត ចម យន អ ស ដ លម នឈ ម ថ ឧបទ វ បស ណ ក ប ន ត មន ស ស ទ ទ ត ងច ត ទ កអ ហ ស បជ ប រទ សន ទ វ បអ ហ រ វ កដ យស រត ប រជ ជនន ងទ កដ ភ គច រ ន
  • ព ស សកន ល ងដ លជ ប ផ ល វធ ឬត មដង ទន ល ដ លសម ប រជ ជ ត ល សព ន ទ ត ក ន ងជ ន ខ ម រ ទ ទ ម នន ងសង ផ ទ ថ ម ក ត ភ ម ថ ម ក ត ឬវត តអ រ មជ ដ ម គ ត ងម នអ ច រ យឬគ រ មន តអ គមគ ថ
  • ប នឌ ង ជ ម ហ ឥណ ឌ ណ ស វប បធម ន អ ស អ គ ន យ ប ល កៗគ ន ម នទ ន ន អ ស អ គ ន យ ដ គ ក វប បធម ន គ ជ ក រល យច លគ ន ព តៗន វប បធម ឥណ ឌ ន ងច ន ន ឥណ ឌ ណ ស ហ វ ល ព ន
  • ប រ ស ទព រ គ ឆ ន ប រ ស ទប គង ឆ ន ន ងប រ ស ទលល ឆ ន ស វភ វប បធម ទ ទ ភ គ សម រ ប ឆ ន ស ក ស ម លដ ឋ ន ដ យ ន ន ស រ ន ន ងអ ក វ ប ល ឆ ន
                                               

របាំប្រជាប្រិយ

របាំប្រជាប្រិយគឺជារបាំសម្រាប់ប្រជារាស្រ្ត ឬរបាំដែលប្រជារាស្រ្តរាប់អាន។ របាំប្រជាប្រិយគេលេងនៅតាមទីសាធារៈ ឬតាមស្រុក ភូមិ ពីស្រុកមួយទៅស្រុកមួយ របាំប្រជាប្រិយមានលក្ខណៈផ្សារភ្ជាប់និងជីវភាព ការងារប្រជាពលរដ្ឋ។ ឧទាហរណ៍ដូចជា របាំគោះអង្រែ របាំរាំវង់ របាំត្រុដិ របាំទន្សោង របាំឆៃយុាំ របាំក្ងោក។ល។

ធម្មជាតិ
                                               

ធម្មជាតិ

ធម្មជាតិ ជា​ទូ​ទៅ​ភាគ​ច្រើន​គឺ​ផ្ដោត​ទៅ​លើ៖ បរិស្ថានធម្មជាតិ បរិស្ថាន​ផែនដី ទី​រហោឋាន រួម​ទាំង​ភូគព្ភសាស្ត្រ ព្រៃឈើ មហាសមុទ្រ ទន្លេ ឆ្នេរសមុទ្រ បរិយាកាស ជីវិត ហើយ និង​នៅ​ក្នុង​តំបន់ភូមិសាស្ត្រទូទៅ ដែល​មិន​មាន​កំណត់​ខ្លឹមសារ​ត្រឹម​ត្រូវ​សំរាប់មនុស្សលោក ថ្វីបើ​មនុស្ស​មិន​​បាន​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ក៏​ដោយ​ ។ នេះ​គឺ​ប្រពៃណី​វប្បធម៌​នៃ ធម្មជាតិ មាន​នៅ​ក្នុង​ភាព​ខុសគ្នា​រវាង ធម្មជាតិ និង​ ការ​ធ្វើ​ដោយ​មនុស្ស ជា​សិប្បនិមិត្ត នៅ​លើ ផែនដី ។ |

                                               

របាំតន្តី្រ

របាំតន្ត្រីជារបាំគេលេងនៅក្នុងព្រះរាជវាំង សម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលគេហៅថា របាំព្រះរាជទ្រព្យ។ គេលេងនៅពេលបួងសួង លេងថ្វាយអាទិទេព ឬវិញ្ញាណក្ខ័ន្ធស្តេចដែលចូលទីវង្គត។ របាំនេះដក់ស្រង់ចេញពីរឿងភាគខ្លះនៃរឿរាមកេរ្តិ៍ រឿងមហាភារតយុទ្ធ រឿងព្រេងខ្មែរ។ ក្រៅពីនេះ គេសង្កេតឃើញរបាំតន្ត្រីបានបញ្ចេញនូវក្បាច់បុរាណ និងកាយវិការទន់ភ្លន់ ស្របតាមគំនិតខ្មែរហើយ តែងតែទទួលជោគជ័យលើឆាកអន្តរជាតិ។ ឧទាហរណ៍ដូចជា របាំជូនពរ របាំទេពមនោរម្យ របាំអប្បរា។ល។

Users also searched:

download វប្បធម៌ ទូទៅ, វប្បធម៌ទូទៅ pdf,

...
...
...